Cem Sultan

Osmanlı'da Fetret'in ardından en tirajik vaka, şüphesiz ki Cem Sultan olayıdır. Ufak bir taht kavgası iken, büyüyerek doğu ve batı devletlerin en mühim meselelerinden biri olmuştur.

3 Mayıs 1481'de Fatih Sultan Mehmed'in ölümü üzerine Amasya'da bulunan Şehzade Beyazid ve Konya'da bulunan Cem Sultan'a Karamani Paşa tarafından ulaklar gönderildi. Ancak Cem Sultan'a gönderilen ulak, yolda Anadolu Beylerbeyi Sinan Paşa tarafından yakalandı.

Cem Sultan, babasının vefatını ancak 4 gün sonra öğrenebildi. Bu olayların yaşanması üzerine yeniçeriler ayaklanıp Karamani Paşa'yı öldürdüler. Şehzade Beyazid'i de sultan ilan ederek tahta çıkardılar. Ancak, Cem Sultan'ın tahtan böyle kolay vazgeçmeye pek niyeti yoktu.

Şehzade Beyazid, 21 Mayıs 1481'de devlet idaresini eline aldı. Cem Sultan ise 4000 askeriyle beraber 27 Mayıs'ta İnagöl önlerine geldi. Bunun üzerine Beyazid, Ayas Paşa komutasındaki bir orduyu Cem Sultan'ın üzerine gönderdi. 28 Mayıs'ta yapılan savaşı Cem Sultan kazandı ve Bursa'ya girdi. Adına hutbe okutturan Cem Sultan, yeni padişah oluğunu ilan etti. Çok geçmeden 2. Beyazid'e bir mektup yollayan Cem Sultan, devleti aralarında paylaşmayı teklif etti. Bu, Osmanlı'daki tek otoriterliğin bozulmasına yönelik yapılmış tek tekliftir. Kabul edilmeyecek bu teklif karşısında ordusuyla hareket eden Beyazid, Cem Sultan üzerine yürüdü. Yenişehir'de yapılan savaşı kaybeden Cem Sultan, Konya'ya kaçtı. Burada da kalamayacağını anlayan Cem Sultan, yanına ailesini de alarak Kahire'ye gitti.

Kahire'de iken ağabeyi Beyazid'den bir mektup alan Cem Sultan, tahtan vazgeçmesi için teklif edilen bir milyon akçeyi reddetti. Yeniden Anadolu'ya giren Cem Sultan, 27 Mayıs 1482'de Konya'yı kuşattı. Beyazid'in yaklaştığını haber alınca Ankara'ya gitti, amacı yeniden Mısır'a kaçmaktı. Ancak yollar tutulduğu için hareket edemiyordu. Bu sırada Rodos Şövalyelerinden Pierre d'Aubusson onu Rodos'a davet etti.

29 Temmuz'da Rodos'a giden Cem Sultan, bu adadan istediği zaman ayrılabileceğini düşünüyordu. Fakat Şövalyeler, buna hiçbir zaman izin vermeyecekti. Adada esir hayatı yaşamaya başlayan Cem Sultan, bir gece Fransa'ya gönderildi.

Fransa'da Papa'nın eline düşen Cem Sultan, dinini değiştirmeyi reddederek işkence görme başladı. Cem Sultan, o sıralarda abisine yazdığı bir mektupta şöyle diyordu;

"Sen bister-i gülde yatasın şevk ile handan,

Ben kül döşenem külhan-ı minhette sebeb ne"

(Sen gül döşenmiş yatakta neşeyle gülerken,

Ben zahmet ve eziyet içinde küle batayım, neden)

Sultan 2. Beyazid ise ona şöyle seslenir;

"Çün rüz-i ezel kısmet olunuş bize devlet,

Takdire rıza vermeyesin böyle sebeb ne,

Haccacü'l-Haremeynüm deyüben da'va kılarsun,

Ya saltanat-i dünyeviye bunca taleb ne"

(Bize ezelden saltanat kısmetmiş,

sen ise kadere rıza göstermedin buna sebeb ne,

hacca gittin kendini temizleme davasına düştün,

peki dünya saltanatı için bunca hırs niye)

Cem Sultan, Papa'nın elinden Fransız Kralı'nın yardımları ile kaçmayı başarsa da, muhtemelen zehirlendiği için bir hafta içerisinde vefat etmiştir. Cem Sultan vakası sebebiyle Osmanlı fetihleri uzun süre aksamış, Papa 40 bin akçeden fazla parayı Osmanlı'dan alabilmiştir.

Cem Sultan'ın ölümü üzerine Beyazid yurtta üç gün yas ilan etmiş, ayrıca gîyabında cenaze namazı kıldırmıştı. Sultan 2.Beyazid Cem Sultan'ın naaşını alabilmek için çok uğraştı, naaş ancak 4 yıl sonra Anadolu topraklarına getirilebildi. Bursa'ya, kardeşi şehzade Mustafa'nın yanına defnedildi. Böylece maceralı ve bir kadar da zorlu hayatı tamamlandı. 

Buzz this